İzmir’de Ne Yetişir? Ege’nin Tarzanı Olsak Ne Yetişir?
İzmir… Hani herkesin “her şeyin en güzelinin burada olduğu” iddialarıyla dolu bir şehir. Ben de bir İzmirli olarak, işin doğrusu bu iddiaların pek de boş olmadığını söyleyebilirim. Her meyve, her sebze burada yetişiyor gibi! Bazen, kendi kendime düşünüyorum: “Acaba İzmir’in havasında mı bir şey var? Ya da biz burada biraz fazla mı iyimseriz?” Ama sonra, yürüyüşe çıkarken gözlemliyorum: Gerçekten, her köşe başında farklı bir tat var! İzmir’de ne yetişir? Cevap aslında fazlasıyla basit: Her şey!
Ege’nin Renkli Tarzanı: Domates
Bir sabah, Alsancak’ta yürürken bir arkadaşım bana şöyle demişti: “Domatesin burada öyle bir hali var ki, sanki yaz boyunca Ege’nin Tarzanı gibi büyümüş.” Şimdi, İzmirli birinin domatesle ilgili söylediği herhangi bir şey bana şaşırtıcı gelmez. Çünkü burada domates, sadece bir sebze değil, bir yaşam biçimi. Mesela, bizim evin mutfağında, sabah kahvaltısına domates koyulmazsa, sanki eksik bir şey varmış gibi hissediyoruz. Gerçekten, İzmir domatesi adeta Ege’nin Tarzanı! “Neden mi?” diye sorabilirsiniz. Çünkü bu domatesin büyüklüğü, lezzeti ve dayanıklılığı her defasında insanı şaşırtıyor. Gerçekten de bu kadar güzel bir domatesin yerli ve doğal olduğunu görmek, içinde biraz gurur uyandırıyor.
Tabii, domatesin en yüksek noktasına ulaşmak için sabırlı olmak lazım. Domatesi yazın “tam büyüme modunda” görmek bir mucize! O zaman bir de İzmir’in sıcağında büyüdüğünü unutmamak gerek.
Zeytin: Doğal Yağlarıyla Öne Çıkıyor
Geçenlerde annemle kahvaltı yaparken, “Zeytinyağını sağlıklı mı yapıyoruz?” diye konuşuyorduk. Annem, “Tabii canım, sen İzmir’de zeytin olmasa, ne olurdu?” dedi. O an kafamda bir ışık yandı. Çünkü gerçekten de İzmir’de zeytin, sadece bir meyve değil, hayat tarzı olmuş. Çeşme’den Foça’ya kadar her yerde zeytin ağaçları var, belki de bir noktada zeytin üretimi İzmir’in gizli mirası gibi. Bu kadar iyi zeytinler yetişirken, hala “yağsız salata” diyebilen biri var mı? Zeytinyağlı yemekler, sabah kahvaltısı, ya da bir akşam soframızda – zeytin her yerde! Gözlemlerime göre, zeytin yetiştirmek, sanki bir çeşit İzmirli olma testi gibi.
Zeytin, sadece sofralarımızın vazgeçilmezi değil, aynı zamanda en İzmirlisi olmanın, doğallığı simgelemenin de bir göstergesi. Herkesin elinde küçük bir kutu zeytinyağı taşıması, bu kültürün içinde nasıl büyüdüğümüzün bir yansıması.
Üzüm: Ege’nin Uğurlu Meyvesi
Şimdi bir de üzüm var, o da bambaşka bir İzmirli özelliği. Hani meşhur Çeşme üzümleri var ya, işte o üzümler, burada da her yıl yenisiyle karşımıza çıkar. Üzüm, sadece bir meyve değil, aslında bir gelenek. “İzmir’de üzüm yetişir” dediğinizde, sadece bir meyveden bahsetmiyorsunuz. Aynı zamanda üzümle yapılan pek çok ürünle, şaraplarıyla, pekmezleriyle İzmir’in gözde tatlarını da anıyorsunuz.
Bir arkadaşımın şarap sevdiğini biliyorum ama bir gün Çeşme’de şarap yapımını gezmeye gittik. Gerçekten de üzüm tarlasında, güneşin batışına karşı, bu kadar güzel bir atmosferi yaşamadan, üzümün kalitesini tam anlamış olamayız. O kadar şarap tatmış olmama rağmen, hala üzümün çok özel bir şey olduğunu düşünüyorum. Ama tabii, üzümün olgunlaşmaya başlaması da, biraz sabır gerektiriyor.
İncir: “Bir İncir Denemeli”
İzmir’in inciri, adeta yerel bir gurme lezzeti. Çeşitli yemeklerde incir kullanımı bir İzmirli için sıradan olabilir, ancak incir bizim için fazlasıyla değerli. Mesela geçenlerde, kahveyle birlikte incir reçeli yemeyi denedim. İtiraf ediyorum, “İncir reçeli mi, kahve mi?” diye düşündüm ama ikisini aynı anda yemeyi tercih ettim. İzmir’de ne yetişir? Tabii ki incir! Her gittiğiniz pazarda, incir reyonu bir başka parlıyor. Kendi bahçemiz yok ama komşunun bahçesinden aldığımız incir, yeme içme hayatımızda adeta bir sanat eserine dönüşüyor. İncir yediğinizde sanki dünya daha güzel bir yere dönüşüyor, öyle bir halimiz var.
Sonuç: İzmir’de Ne Yetişir? Eğlence, Tatlar ve Kafalar!
İzmir, sadece coğrafi olarak değil, kültürel olarak da gerçekten zengin bir şehir. Şehirde ne yetişir sorusunun cevabı aslında çok derin ve fazlasıyla eğlenceli. Zeytin, domates, üzüm, incir… Hepsi İzmirli’nin mutfağının temel taşları, ama bu şehrin özelliği sadece bunlarla sınırlı değil. İzmir’de yetişenler arasında insan da var; çok sıcak, çok eğlenceli, biraz kafa karıştırıcı ve hayatta biraz fazla derin düşünen bir insan tipi! İzmir, sadece meyve ve sebzeler değil, hayatta gerçek anlamda eğlenmeyi bilen, her şeye neşeyle yaklaşan insanlar yetiştiriyor. Tabii, bunları izlerken, bazen “Bir domates alsam, ne olur?” diye de düşünmeden edemiyorum.
İzmir’de ne yetişir sorusunun cevabı? Her şey, ama gerçekten her şey!